1 – لیست پایه لامپ خودروها

🔦 راهنمای کامل پایه‌های فابریک چراغ خودروها

چراغ‌های جلو و مه‌شکن خودروها نقش اساسی در ایمنی رانندگی دارند. هر خودرو بسته به طراحی کارخانه، از پایه‌های مشخصی برای نور بالا، نور پایین و مه‌شکن استفاده می‌کند. شناخت این پایه‌ها برای انتخاب یا ارتقای سیستم روشنایی (هالوژن، زنون، LED) ضروری است. این راهنما به شما کمک می‌کند تا با دقت بیشتری لامپ مناسب خودروی خود را انتخاب نمایید.

💡 انواع پایه‌های رایج و مشخصات فنی

شناخت دقیق نوع پایه (Socket Type) یک پیش‌نیاز اساسی برای هرگونه تعویض یا ارتقاء سیستم روشنایی است. در اینجا مهم‌ترین و رایج‌ترین پایه‌ها در بازار خودروهای داخلی و وارداتی تشریح شده‌اند:

1. سری H (Halogen)

لامپ‌های هالوژن، رایج‌ترین نوع لامپ‌های مورد استفاده در خودروها هستند.

H1:

ویژگی: تک‌رشته‌ای (یک رشته رشته فعال).

کاربرد رایج: معمولاً برای نور بالا (High Beam) یا چراغ‌های مه‌شکن (Fog Lights). دارای پایه‌ای سیمی و یک پین اتصال اصلی.

H4:

ویژگی: دو رشته در یک لامپ (Dual Filament). این لامپ به طور همزمان مسئول تولید نور بالا و نور پایین است.

کاربرد رایج: در خودروهایی که تنها یک لامپ برای هر چراغ اصلی استفاده می‌شود (Headlight Assembly).

H7:

ویژگی: تک‌رشته‌ای با پایه‌ای قوی‌تر از H1. معمولاً دارای سه پین اتصال (Grommet Pins).

کاربرد رایج: بسیار رایج برای نور پایین (Low Beam) یا نور بالا، به ویژه در خودروهای مدرن‌تر که از سیستم‌های دو لامپ جداگانه استفاده می‌کنند.

H11:

ویژگی: دارای طراحی خاص با سوکت زاویه‌دار و قفل‌شونده (L-shaped connector).

کاربرد رایج: استاندارد طلایی برای چراغ‌های مه‌شکن (Fog Lights) در بسیاری از خودروهای آسیایی و اروپایی جدید. همچنین گاهی برای نور پایین استفاده می‌شود.

H3:

ویژگی: تک‌رشته‌ای با سیم‌کشی متصل به پایه، نه از طریق سوکت فابریک.

کاربرد رایج: اغلب در چراغ‌های مه‌شکن قدیمی‌تر یا برخی چراغ‌های کمکی.

2. پایه‌های استاندارد آمریکایی (US Standard)

این پایه‌ها بیشتر در خودروهای مونتاژ شده برای بازار آمریکای شمالی دیده می‌شوند:

• 9005 (HB3): تک رشته‌ای، معمولاً برای نور بالا.
• 9006 (HB4): تک رشته‌ای، معمولاً برای نور پایین.

3. پایه‌های زنون و پروژکتوری (HID/Xenon)

این لامپ‌ها نیاز به بالاست (Ballast) برای ایجاد قوس الکتریکی دارند و معمولاً در لنزهای پروژکتوری قرار می‌گیرند.

• D1S / D2S:
  • ویژگی: لامپ‌های زنون (HID) که نیازمند واحد بالاست مجزا هستند. “S” به معنای استفاده در پروژکتور (Shielded) است.
  • کاربرد رایج: نور اصلی (پایین یا بالا) در خودروهای لوکس یا مدل‌های مجهز به سیستم روشنایی پیشرفته.

4. پایه‌های خاص

• 880/881: پایه‌های معمول در چراغ‌های کوچک‌تر یا مه‌شکن‌های برخی برندها (مانند کیا و هیوندای).

⚙️ نکات مهم انتخاب و نصب پایه

تعویض لامپ فراتر از صرفاً خرید لامپ با همان شکل ظاهری است. ملاحظات الکتریکی و مکانیکی حیاتی هستند:

1. بررسی نوع پایه قبل از خرید لامپ جدید الزامی است: همیشه باید دفترچه راهنمای خودرو یا اندازه‌گیری مستقیم پایه موجود، مبنای خرید باشد. اشتباه در پایه می‌تواند کل فرآیند نصب را مختل کند.
2. استفاده از پایه نامناسب: نصب پایه‌ای که از نظر وات یا اتصال الکتریکی سازگار نیست، می‌تواند منجر به گرمای بیش از حد، ذوب شدن سوکت پلاستیکی چراغ، یا سوختن فیوزهای مربوطه شود.
3. سیستم‌های نورپردازی جداگانه: در خودروهایی که دارای کاسه چراغ مجزا برای نور بالا (فوقانی) و نور پایین (تحتانی) هستند (مانند اکثر خودروهای جدید)، باید دو لامپ مجزا (مثلاً دو عدد H7) خریداری شود، نه یک لامپ دو رشته‌ای H4.
4. ارتقاء به LED یا زنون (HID):
   • زنون: نیازمند نصب بالاست (Ballast) و گاهی درایور ولتاژ پایین است. کیفیت بالاست مستقیماً بر عمر لامپ تأثیر می‌گذارد.
   • LED: نیازمند درایور داخلی یا خارجی (Driver) است. همچنین، بسیاری از خودروهای جدید دارای سیستم‌های نظارتی بر روشنایی (CANBUS) هستند که نیاز به LEDهای مقاوم در برابر خطا (Canbus Ready) دارند تا اخطار خرابی لامپ روی داشبورد نمایش داده نشود.
5. توزیع نور (Beam Pattern): مهم است که لامپ جایگزین (به ویژه LED) دارای نقطه کانونی (Focal Point) دقیقاً مشابه لامپ هالوژن اصلی باشد تا از پخش نور نامناسب و خیرگی رانندگان مقابل جلوگیری شود.

مدل خودرو	نور پایین	نور بالا	مه شکن
پژو 206 جدید – چراغ اسپرت	H7	H7	H1
پژو 206 قدیم- چراغ فابریک	H4	H4	H1
پژو پارس	H7	H7	H1/9005
پژو 405 GLX	H4	H4	H3
پژو 405 SLX	H7	H1	H1
پژو 207 نیوفیس	H7	H1	H11
پژو 207 قدیم	H7	H7	H11
پژو 2008	H7	H7
پراید 131 و صبا	H4	H4	H3
پراید 132 و 111	H7	H1	H3
پراید وانت	H4	H4
سمند LX	H7	H1	H3
سمند معمولی	H3	H3	H3
سمند سورن	H7	H1	9005
سمند وانت – آریو	H1	H1	9006
دنا	H7	H1	H1
دنا پلاس	H7	H1	H1
رانا	H7	H1	H3
رانا پلاس	H7	H1	H3
تیبا 1 و تیبا 2	H7	H1	H1
ال 90	H4	H4	H11
ساینا	H4	H4	H1
کوییک	H4	H4	H1
ریو	H4	H4	880
تارا	H7	H7	H11
شاهین	H4	H4	H11
ساندرو	H4	H4	H11
مگان	H7	H1	H11
زانتیا	H1	H1	H1
نیسان ماکسیما	9006	9005	H3
جک جی 3 و 5	H7	H7	H3
جک اس 5	H7	H1	H3
برلیانس 330-320	H4	H4	H3
پروتون Gen2	H4	H4	H3
وانت کاپرا	H4	H4	H3
مزدا 323	H4	H4	H3
مزدا 3	H7	9005	H11
مزدا 3 نیو	D2S	H1	H11
کیا کادنزا	H7	H7	880
کیا اپتیما	H7	H7	880
کیا اپیروس	H7	H7	880
کیا پیکانتو	H4	H4	880
کیا اسپرتیج	H7	H7	H11
کیا سراتو سایپایی (جدید)	H1	H7	880-9005
کیا سراتو وارداتی (قدیم)	H4	H4	9005
کیا موهاوی	H7	H1	H3
هیوندای ورنا	H4	H4	880
هیوندای توسان	H4	H4	880
هیوندای آوانته	H7	H7	H11
هیوندای توسان	H4	H4	880
هیوندای کوپه	H7	H7	9005
هیوندای ولستر	H7	H7	880
هیوندای Ix35	9012	9012	H8
هیوندای Ix45	H7/D1S	H1	H11
هیوندای Ix55	H7/D1S	H7	9006
هیوندای اکسل	H4	H4	880
هیوندای i30	H7	H1	880
هیوندای کوپه	H7	H7	9005
هیوندای آزرا	D1S	H7	H11
هیوندای جنسیس	H7	H7	H11
هیوندای i20	H7	H7	H11
هیوندای سوناتا	H7/D1S	H7	H11
هیوندای اکسنت	H4	H4	H11
هیوندای سانتافه	H7	H1	H11
هیوندای النترا	H7	H1	H11
تویوتا لندکروز	H7/H11	H7/9005	H11/9005
تویوتا کمری	H7/9006	H7/9006	H11/9005
تویوتا اف جی	H4	H4	880
تویوتا هایلوکس	H4	H4	9005
تویوتا پرادو	H4	H4	9006
تویوتا یاریس	H4	H4	H11
تویوتا FJ	H4	H4	880
تویوتا کرولا	H7	H1	H11
دوو ماتیز	H4	H4	H3
دوو سیلو	H4	H4	H3
دوو ریسر	H4	H4	H3
دوو 2000	H4	H4	H3
تیوولی	H7	H1	H11
نیسان پاترول	H4	H4
نیسان ماکسیما	9006	9005	H3
نیسان تیانا	D2S/H4	D2S	880
نیسان رونیز	H4	H4	880
سوزوکی ویتارا	H7	H7	H11
ام وی ام X33	H4	H4	H11
ام وی ام 110	H4	H4	H3
ام وی ام 530	H1	H1	H7
ام وی ام 550	H7	H1	H7
ام وی ام 315	H1	H1	H7
دانگ فنگ H30	H7	H7	H11
پرادو	H4	H4	9006
MG	H7	H7	H8
اپل امگا	H4	H4	H1
اپل کورسا	H4	H4	H3
اپل آستارا	H4	H4	H3
اپل وکترا	H4	H4	H3
سیتروئن زانتیا	H1	H1	H1
سیتروئن C5	H7	H1	H1
کاپرا	H4	H4	H3
جیلی RV-7	H7	H1	H1
جیلی 7	H7	H1	H3
جیلی X7	H7	H1	H11
هوندا آکورد	H4	H4	880
ون دلیکا	H7	H1	H1
هوندا سیویک	H4	H4	H1
رنو 21	H4	H4	H3
رنو 5	H4	H4
رنو داستر	H7	H7	880
رنو سفران	H1-D1S	H7-H1	H7-H1
رنو کولئوس	H7-D2S	H7	H11
رنو فلوئنس	H1-D1S	H7	H11
رنو کپچر	H1	H1	H11
لیفان X60	H4	H4	H3
لیفان X33	H4	H4	H11
لیفان530	H4	H4	H1

🔬 تحلیل عمیق‌تر پایه‌های تخصصی

برای اطمینان بیشتر، در اینجا جزئیات بیشتری در مورد نحوه کارکرد و محدودیت‌های پایه‌های تخصصی آورده شده است:

محاسبات مصرف انرژی (برای لامپ‌های هالوژن استاندارد)

ولتاژ استاندارد خودروهای سواری 12 ولت است. توان لامپ‌ها معمولاً بر حسب وات (W) اندازه‌گیری می‌شود. رابطه بین ولتاژ ($V$)، جریان ($I$) و توان ($P$) بر اساس قانون اهم به صورت زیر است:

$$ P = V \times I $$

بنابراین، مصرف جریان برای یک لامپ استاندارد 55 واتی به صورت زیر محاسبه می‌شود:

$$ I = \frac{P}{V} = \frac{55 \text{ W}}{12 \text{ V}} \approx 4.58 \text{ آمپر} $$

این جریان برای فیوزها و سیم‌کشی خودرو حیاتی است. استفاده از لامپ‌های پرمصرف‌تر (مانند LEDهای بسیار قوی که جریان زیادی می‌کشند) بدون ارتقاء سیم‌کشی می‌تواند باعث افت ولتاژ یا مشکلات ایمنی شود.

تفاوت کلیدی بین H4، H7 و H11

ویژگیH4 (دو کنتاکت)H7 (تک کنتاکت)H11 (تک کنتاکت L-Shape)تعداد رشته2 (نور بالا/پایین)11ساختار کاسه چراغتک کاسه (One Unit)دو کاسه مجزا (Two separate bulbs)تک کاسه یا مه‌شکنپین اتصال3 پین (سه سیم اتصال)2 یا 3 پین (بسته به طراحی پایه)معمولاً 2 پین (سوکت زاویه‌دار)توان رایج60/55 وات55 وات55 وات

تأثیر لنز پروژکتور بر انتخاب پایه

زمانی که خودرو از سیستم پروژکتوری (عدسی) استفاده می‌کند، معمولاً لامپ‌های زنون (D1S/D2S) یا LEDهای مخصوص پروژکتور مورد نیاز است.

$$ \text{کیفیت پرتاب نور} \propto \frac{\text{دمای رنگ (کلوین)} \times \text{نقطه کانونی دقیق}}{\text{میزان پراکندگی}} $$

در پروژکتورها، اگر پایه LED یا زنون خریداری شده دقیقاً منطبق بر محل رشته فیلامان لامپ هالوژن اصلی نباشد، نور به جای فوکوس شدن در مرکز لنز، به اطراف پخش شده و عملاً دید راننده را کاهش می‌دهد و رانندگان مقابل را آزار می‌دهد.

📝 خلاصه مراحل تعویض لامپ

1. تشخیص: پایه فابریک خودروی خود را بر اساس جدول بالا یا دفترچه راهنما تعیین کنید (مثلاً H7 برای نور پایین).
2. خاموش کردن: خودرو را خاموش کرده و فیوز مربوطه را برای اطمینان بیشتر قطع کنید.
3. دسترسی: کاپوت را باز کرده و برای دسترسی بهتر، درپوش محافظ پشت کاسه چراغ را باز کنید (در برخی خودروها نیاز به باز کردن کامل چراغ یا سپر است).
4. جداسازی: لامپ قدیمی را با چرخاندن (معمولاً یک چهارم دور) یا آزاد کردن گیره، از سوکت خارج کنید.
5. نصب: لامپ جدید را با دقت در جای خود قرار دهید و مطمئن شوید که کاملاً محکم شده و تراز است. (از لمس شیشه لامپ هالوژن خودداری کنید).
6. تست: سیستم روشنایی را روشن کرده و عملکرد نور بالا، پایین و مه‌شکن را بررسی کنید.